Warning: include(/home/content/s/n/a/snaevarr/html/templates/system/file.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 9

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/content/s/n/a/snaevarr/html/templates/system/file.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/php5/lib/php') in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 9

Warning: include(/home/content/s/n/a/snaevarr/html/myndasafn/themes/slider/system.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 12

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/content/s/n/a/snaevarr/html/myndasafn/themes/slider/system.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/php5/lib/php') in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 12

Warning: include(/home/content/s/n/a/snaevarr/html/myndasafn/g2data/locale/diff.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 15

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/content/s/n/a/snaevarr/html/myndasafn/g2data/locale/diff.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/php5/lib/php') in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 15

Warning: include(/home/content/s/n/a/snaevarr/html/plugins/content/file.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 18

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/content/s/n/a/snaevarr/html/plugins/content/file.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/php5/lib/php') in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 18

Warning: include(/home/content/s/n/a/snaevarr/html/modules/mod_random_image/tmpl/system.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 21

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/content/s/n/a/snaevarr/html/modules/mod_random_image/tmpl/system.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/php5/lib/php') in /home/content/06/3660306/html/index.php on line 21

Warning: session_start() [function.session-start]: Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/content/06/3660306/html/index.php:9) in /home/content/06/3660306/html/libraries/joomla/session/session.php on line 423

Warning: session_start() [function.session-start]: Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/content/06/3660306/html/index.php:9) in /home/content/06/3660306/html/libraries/joomla/session/session.php on line 423

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/content/06/3660306/html/index.php:9) in /home/content/06/3660306/html/libraries/joomla/session/session.php on line 426
Tvístirni
Home Stjörnuathuganir Tvístirni
Tvístirni Skoða sem PDF skjal Prenta út Senda hlekk á þessa síðu til vinar
Skrifað af: Snævarr   
Miðvikudagur, 14. Janúar 2009 12:09

Tvístirni

Hér eru nokkur dæmi (teikningar) af stjörnum sem mælt er með í Íslenskur Stjörnuatlas, sem Mál og menning gaf út fyrir jólin árið 2004. Teikningarnar vann ég fyrir bókina til þess að koma til skila hvað raunverulega sést í sjónskoðun. Tvístirni sem eru sjáanleg í sjónaukum skipta þúsundum. Ef þú hefur aðgang að sjónauka ættirðu að reyna leita uppi sem hér er sagt frá. Staðfræðilegar upplýsingar um þau finnast í stjörnuatlasinum og aðrar heimildir um fyrirbærin koma úr völdum bókum sem vísað er í heimildaskrá á síðu 150 í stjörnuatlasinum.


Almach
Almach eða Gamma í Andrómedu er áhugavert tvístirni. Það er óvenju litfagurt, önnur stjarnan gul og hin blá. Eitt af þeim tvístirnum sem maður skoðar á hverju einasta hausti. Gula stjarnan (A)er 2000 falt bjartari en sólin og svo stór að ef hún kæmi í stað sólar myndi hún ná út fyrir sporbaug Venusar. Bláa stjarnan (B) er tvístirni sjálf (BC) en of þétt til þess að þær aðgreinist í dæmigerðum sjónaukum áhugamanna. Önnur stjarnan í því kerfi er síðan litrófstvístirni. Almach er í 356 ljósára fjarlægð.

Almach finnst á korti af stjörnumerkinu Andrómeda á bls 43 í stjörnuatlasinum.Tákn hennar er γ.



Iota Cassiopeia


Jóta í Kassíópeiu er afar fallegt þrístirni en hæfir meðalstórum eða stærri sjónaukum best . Ágætur litakontrast er á milli stjarnanna. Bjartasta stjarnan (A) er hvít. Hún er breytistjarna af Alfa CVn gerð og að auki mæli- og litrófstvístirni. Umferðartími Aa eru 52 ár. Stutt frá er fölblá C stjarnan en þessar tvær (AC) aðskiljast auðveldlega. Við góð skilyrði aðgreinist B frá A og er hún gul að sjá. Hornið á milli AB hefur víkkað og mun aukast fram yfir 2100. Umferðartími er 620 ár. Jóta er í 142 ljósára fjarlægð.

Jóta finnst á korti af stjörnumerkinu Kassíópeiu á bls 52. Tákn hennar er ι.

 

Struve 163


Struve 163 er annað áhugavert tvístirni í Kassíópeiu. Það greinist sundur í öflugum handkíki en er afar fallegt í litlum stjörnusjónaukum. Önnur stjarnan er gul en hin djúpblá, mjög óvenjulegur litakontrast. Þetta er eitt af allra fallegustu tvístirnum sem ég hef skoðað vegna hins djúpa litakontrasts.

Struve 163 sést á korti af stjörnumerkinu Kassíópeiu á bls 52. Tákn hennar er Σ 163.

 

Beta Cygni


Albireo eða Beta Cygni, í Svaninum, er meðal litfegurstu tvístirna og eitt þeirra sem sígilt er að skoða. Það er nógu vítt til þess að stjörnurnar aðskiljast í góðum handkíki en litirnir eru fínir í meðalstórum stjörnusjónaukum. Sú gula (A) er rauð risastjarna og 1345 falt bjartari en sólin. Bláa stjarnan (B) er á meginröð og er 174 sinnum bjartari en sólin. Albíreó er í 377 ljósára fjarlægð. A er reyndartvístirni en systurstjarnan er of nærri svo að þær aðgreinist í sjónaukum. Umferðatími þeirra er um 100 ár. Umferðatími A og B er talinn vera um 75 000 ár.

Albireo finnst á korti af stjörnumerkinu Svanurinn á bls 43 í stjörnuatlasinum.Tákn hennar er β.

 

Alfa Capricorni


Algedi eða Alfa Capricorni er tvístirni sem aðgreinist með berum augum. Bjartari stjarnan er Alfa2 en hin daufari er Alfa1. Þær eru ekki tvístirni í raun og veru heldur sýndartvístirni. Alfa2 er í 107 ljósára fjarlægð en Alfa1 í 687 ljósárafjarlægð. Algedi er engu að síður snotur hópur stjarna sem má skoða með handkíki.

Algedi finnst á korti af stjörnumerkinu Steingeitinni á bls 58-59 í stjörnuatlasinum. Tákn hennar er α.

 

Epsilon Lyrae
Tvöfalda tvístirnið eða Epsilon í Hörpu er myndað af tveim tvístirnum sem sagt er að segi svolítið um aðgreininargetu sjónaukanna. Ef það tekst að aðskilja bæði tvístirnin er það til merkis um að sjónaukinn sé góður. Birta þeirra er mjög sambærileg og hornbil Epsilon1 er 2,6" en Epsilon2 er 2,3". Þær eru tvístirni í raun og veru. Gullfallegar stjörnur ekki síst þegar manni tekst að skilja þær í sundur.

Epsilon finnst á korti af stjörnumerkinu Hörpunni á bls 48-49 í stjörnuatlasinum. Tákn hennar er ε. 

Síðast uppfært: Laugardagur, 17. Janúar 2009 22:52
 

Valid XHTML and CSS.